Met het koningspaar en de minister op missie

In het kader van 70 jaar bevrijding van Nederland brachten Koning Willem-Alexander en koningin Maxima begin juni jl. een officieel bezoek aan de USA. Hieraan gekoppeld vonden twee handelsmissies plaats - Agro én Healthcare – voor wetenschappers en het bedrijfsleven.

Fenestrae en Forcare, softwarebedrijven gespecialiseerd in interoperabiliteit tussen systemen in de gezondheidszorg, namen deel aan de handelsmissie Healthcare, waarbij ziekenhuizen en bedrijven bezocht werden in onder andere Toronto, Boston en Chicago. De missie werd georganiseerd door het ministerie van VWS en stond onder leiding van minister Edith Schippers. Met de CEO’s van de genoemde bedrijven, Wim de Koning en Harm-Jan Wessels, blikken we terug op de reis.

Wim de Koning

Wim de Koning

Top down of niet

Een van de te bezoeken bedrijven was Spectrum Healthcare, een thuiszorgorganisatie gericht op patiënten thuis, in het ziekenhuis of in een zorginstelling. Wim de Koning: “Het health system bestaat uit een verzekeraar en ziekenhuizen, een concept dat Nederland niet kent. De organisatie vertelde hoe zij de zorg inrichten. Let wel, in Amerika moet je grote afstanden overbruggen. Belangrijk is om alle partijen in de care aan elkaar te knopen. Iets wat overigens ook buiten de USA uitermate belangrijk is." Harm-Jan Wessels vult aan: “Zoals Wim zegt, de USA kent een geïntegreerde zorg; van cure tot care, ziekenhuiszorg tot revalidatie, het geheel is in handen van één zorgonderneming. Het is bijzonder interessant om eens in die keuken te kijken.”

“Het mooie van de USA is”, vervolgt De Koning “dat iedereen verplicht is informatie uit te wisselen met een door de overheid vastgestelde standaard Direct, in IHE-termen het XDR-model (Cross-enterprise Document Reliable Interchange). Oftewel, de eerste stap is het point-to-point uitwisselen van informatie, net als email. Nederland kiest echter voor een combinatie van het LSP en regionale oplossingen op basis van IHE XDS (Cross-enterprise Document Sharing; een IHE-integratieprofiel voor het transmuraal delen van met name documentgerichte patiëntinformatie). Een oplossing die volgens mij behoorlijk complex is. Wat alleen al blijkt uit het feit dat slechts 5% van de radiologen het gebruikt om beelden uit te wisselen. Het genoemde XDR-model is mijns inziens veel simpeler en breed ondersteund door de industrie. Dus mijn advies is te pushen op een simpele standaard, hier mee te beginnen.”

Wessels: “Nederland heeft inmiddels wel geleerd dat een totale top-down benadering niet werkt. In mijn opinie moet de overheid een faciliterende rol hebben, voorwaarden scheppen en duidelijkheid geven. Voor wat betreft interoperabiliteit en standaarden. Waar investeert de overheid in? Kijk ik naar Amerika, dan zie ik dat de staten nog steeds allemaal hun eigen health information exchange hebben. Ze zijn nog lang niet allemaal gekoppeld. Een top down benadering werkt in de USA ook niet. Het ONC (red: Office of the National Coordinator - de Amerikaanse tegenhanger van het Nederlandse Nictiz, expertisecentrum voor standaardisatie en eHealth) vervult net als in Nederland een faciliterende rol. Oftewel, ze leggen basisstandaarden neer mét een dresssing er boven op; de Meaningful Use programma’s.”

Het overheidsprogramma Meaningful Use loopt sinds 2010 en gaat over het zinvol inzetten van gecertificeerde technologie voor Electronic Health Records, in Nederland zijn dit de Elektronische Patiëntendossiers van huisartsen of ziekenhuizen. De Meaningful Use–regeling wil goede informatie-uitwisseling tussen systemen bevorderen, patiënten toegang bieden tot hun medische gegevens en het rapporteren van kwaliteitsgegevens verbeteren. Het programma bestaat uit drie stadia. In elk stadium worden hogere eisen gesteld aan zorgprofessionals en aan ziekenhuizen, in de vorm van verplichte criteria en kwaliteitsmetingen.

Harm-Jan Wessels

Harm-Jan Wessels

Managers en leveranciers

“Het valt mij op dat in de USA ziekenhuizen veel professionele managers kennen”, zegt  De Koning. “Een Amerikaans ziekenhuis kent één laag die puur en alleen gericht is op het professioneel managen van de organisatie. Een laag die verantwoordelijk is voor alle processen. Daar focussen ze zich op. IT zit in het ziekenhuis hoog in de boom. In Nederland hangt de IT vaak onder een financieel manager. Dit terwijl IT zo belangrijk is in de zorg, in alle lagen. We kennen in onze ziekenhuizen te veel eilandjes; Raad van Bestuur, medisch specialisten, IT’ers et cetera.”

Wessels: “Tijdens de reis hebben we gesproken met een inkoopmanager van een groot Amerikaans ziekenhuis. Dat was interessant. Hij werkt nu anderhalf jaar in dat ziekenhuis. Voorheen was hij werkzaam in een totaal andere branche. Het valt hem op dat de zorginkoop in ziekenhuizen tien jaar achterloopt in vergelijking met bijvoorbeeld de inkoop in de bancaire sector. Hij zegt: ‘Praat ik met collega inkoopmanagers in de zorg, dan probeert iedereen voor een dubbeltje op de eerste rang te zitten. Het gaat bijna altijd over het geld. Hoe noemen jullie leveranciers? Vendors? Wat betekent dat woord? Een vendor is een verkoper. Volgens mij is een leverancier meer. We moeten toe naar relaties met suppliers. Daar gaat het om.”

Leerpunten USA

Kan de USA iets van Nederland leren? De Koning: “Zeker. Kijk naar het Parkinsonnet, een landelijk netwerk van zorgverleners die gespecialiseerd zijn in het behandelen en begeleiden van parkinsonpatiënten. Meer dan 2700 zorgverleners waaronder neurologen, fysiotherapeuten, ergotherapeuten, logopedisten en verpleegkundigen zijn aangesloten bij dit netwerk. Daar kan Amerika van leren. Ze zijn nog niet zo ver met het organiseren van de zorg rondom de patiënt.” Harm-Jan Wessels vult aan: “De ‘jongens’ van het Parkinsonnet waren mee op handelsmissie. Ze kwamen met een contract op zak terug in Nederland. Michigan gaat nu met hetzelfde concept aan de slag.”

Wessels vervolgt: “Wat ook opvalt, is dat de USA de laatste jaren begint in te zien dat zorg collectief goed te regelen is, net zoals wij in Nederland doen. Concurrentie? Geen noodzaak. Het is beter gegevens te delen, interoperabel te zijn. Deze trend heeft een push gekregen met onder andere de ObamaCare.” De in 2010 door president Barack Obama ondertekende wet is gericht op de hervorming van de Amerikaanse gezondheidszorg. De focus ligt op het toegankelijk maken van de zorg voor meer Amerikanen; ziektekostenverzekering, verbetering van de kwaliteit van de zorg, regulering van de gezondheidszorgindustrie en het terugdringen van de uitgaven voor de gezondheidszorg in de Verenigde Staten.

Extra glans

Zowel Wessels als De Koning zijn enthousiast over de handelsmissie naar de USA. Beiden hebben nieuwe kennis op gedaan en nieuwe contacten zijn gelegd. “Met zo’n grote groep mensen op pad, allemaal betrokken bij de zorg, daar leer je een hoop van”, aldus De Koning. Wessels vult aan: “Met deze missies doet Nederland echt een goede job. Het is prima georganiseerd. Ik vind het fantastisch dat onze minister er tijd voor vrij maakt. Tijdens zo’n missie zijn zij en de andere ambtenaren goed bereikbaar. Eigenlijk is het voor hen ook een studiereis. Zij leren eveneens. En ja, dat het Koninklijk paar er bij is, geeft toch wel extra glans aan de reis.”

---------

Wat is het belang van IHE?

Wim de Koning:

“IHE is de enige partij die zegt hoe interoperabiliteit – op basis van standaarden – te realiseren is. Vergelijk het met IKEA. Wil je die boekenkast? Ga naar vak F, pak de planken en lees de handleiding. Het is geen GAMMA, waar je honderden vakjes hebt en het maar uit moet zoeken. Bovendien, IHE is een ‘club’ bestaande uit softwareleveranciers én zorgorganisaties. Ze moeten het samen doen.”

Harm Jan Wessels:

“IHE is de enige organisatie die vanuit de blik van de gebruiker probeert interoperabiliteitsproblemen in de zorg op te lossen. Qua standaardisatie zijn er vele ontwikkelingen. Echter, met die ontwikkelingen ziet niemand meer door de bomen het bos. Dát probleem lost IHE op. De USA beseft het belang van IHE ook steeds meer. Een fantastische ontwikkeling daar is dat de ONC begin 2015 een interoperability roadmap gepubliceerd heeft met twee strategische ontwikkelingen: (1) Direct protocol oftewel de push based exchange en(2) het query based model voor het delen van gegevens gebaseerd op IHE.”

 

DIT ARTIKEL VERSCHIJNT BINNENKORT OOK IN FMT GEZONDHEIDSZORG