IHE-XDS infrastructuur verbetert medische behandeling van CVA-patiënten in Noord-Nederland

Het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) en de andere ziekenhuizen in Noord- Nederland  lopen voorop als het gaat om een gezamenlijke aanpak van patiënten met een cerebrovasculair accident (CVA). De IHE infrastructuur van GERRIT is hier ondersteunend in.

Maarten Uyttenboogaart is vasculair neuroloog aan het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) en behandelt patiënten met een CVA. Hij participeert in een team van neurologen en interventieartsen dat gespecialiseerd is in een nieuwe medische behandeling voor patiënten met een acuut herseninfarct, waarbij via een katheterisatie vanuit de liesslagader het stolsel in een hersenslagader van binnenuit wordt verwijderd. Deze methode, die sinds anderhalf jaar regulier in het UMCG wordt toegepast, is bij een deel van de patiënten effectiever dan de meer gangbare behandeling met een infuus met bloedverdunners. “Als het bloedstolsel in de hersenen goed bereikbaar is en met katheterisatie kan worden verwijderd, hebben patiënten een grotere kans op herstel met minder restverschijnselen,” volgens Uyttenboogaart.

Maarten Uyttenboogaart

Maarten Uyttenboogaart

Screening

Het UMCG is momenteel het enige ziekenhuis in Friesland, Groningen en Drenthe die deze behandeling kan uitvoeren en behandelt patiënten die van andere ziekenhuizen komen uit Noord-Nederland. Als iemand met een herseninfarct op de spoedeisende hulp in het ziekenhuis van Sneek binnenkomt, is de eerste vraag die wordt gesteld: hier behandelen met alleen een infuus met bloedverdunners of doorsturen naar het UMCG voor katheterisatie?

“Het is namelijk belangrijk dat het stolsel  afgebeeld is op een hersenscan, om te beoordelen of via de katheterisatie het stolsel verwijderd kan worden,” zegt Uyttenboogaart. “Als dat niet zo is, dan heeft doorsturen naar het UMCG niet veel zin en leidt dat alleen tot onnodig transport en belasting van de patiënt.” Een goede screening van de patiënt is dus van levensbelang.

Sinds kort zijn alle ziekenhuizen in Noord-Nederland, inclusief het UMCG, aangesloten op een gezamenlijke IHE-XDS infrastructuur (lees: ‘Gebruik van IHE-XDS infrastructuur in Noord-Nederland helpt de zorg vooruit’. De vasculair neuroloog in het UMCG kan dankzij deze infrastructuur meekijken met de hersenscan van het omliggende ziekenhuis en kan besluiten de patiënt over te laten komen. Voor die tijd moest de dienstdoende neuroloog in het omliggende ziekenhuis de hersenscan beoordelen en een besluit nemen om de patiënt al of niet door te sturen naar Groningen. Een cd-rom met de scanbeelden ging met de patiënt in de ambulance mee naar Groningen en voordat daar met de behandeling werd begonnen, moest de arts eerst de cd-rom inlezen en de beelden, die vaak uit een groot aantal opnames bestond, bestuderen. Dat kon volgens Uyttenboogaart gemakkelijk een half uur duren.

“Bovendien,” vertelt Uyttenboogaart, “ kwam het nogal eens voor dat in Groningen bleek dat de patiënt niet te behandelen was, of -  in een gunstiger geval - niet behandeld hoefde te worden. Waarna de patiënt werd teruggestuurd naar het verwijzend ziekenhuis. Nu kunnen we, dankzij de IHE-XDS infrastructuur, op het moment dat de patiënt nog in het omliggende ziekenhuis is, al bij de behandeling worden betrokken. We kijken mee als de scan wordt gemaakt en als de patiënt in Groningen aankomt, hebben alle betrokken artsen de beelden gezien, ligt er een behandelplan, is de operatiekamer in gereedheid gebracht en staat er een team met een interventiearts en anesthesioloog klaar.”

Winst

De nieuwe infrastructuur, waar bijna alle ziekenhuizen in Noord-Nederland voor wat betreft de CVA-keten op zijn aangesloten, voorkomt zinloos heen en weer rijden, maar draagt ook bij aan snelle logistiek van overplaatsing bij  patiënten voor wie elke minuut telt. Bij elk half uur vertraging in de behandeling is er volgens Uyttenboogaart tien procent minder kans op een goede uitkomst. Het werken met de IHE-XDS infrastructuur kan vooral door de snelle logistiek bijdragen aan het verminderen van invaliditeit van patiënten met een acuut herseninfarct.

Naast deze gezondheidswinst leidt de nieuwe aanpak ook tot minder kosten. Er hoeven geen cd-roms meer te worden gebrand en ingelezen en er rijden minder ambulances met patiënten rond, zonder dat duidelijk is of dit zin heeft. Uyttenboogaart vindt echter het belangrijkste winstpunt dat de kwaliteit van de zorg duidelijk is toegenomen en patiënten sneller en beter worden behandeld.

Training

In Groningen zijn in totaal vier neurologen en drie interventieartsen getraind in het gebruik van de IHE-XDS infrastructuur. Uyttenboogaart: “We kunnen nu, terwijl we bij wijze van spreken  boodschappen doen in de supermarkt, de beelden van een scan op een i-pad bekijken. Uiteraard loggen we dan wel in op een beveiligde server van het ziekenhuis.”

Jan Feenstra van GERRIT en Gerard van Kernebeek, projectleider ict van het UMCG, zorgden voor de trainingen, ook die van de röntgenlaboranten, in de omliggende ziekenhuizen. De ziekenhuizen moeten namelijk wel 24/7 in staat zijn om de beelden op het IHE-XDS systeem te zetten. Uyttenboogaart is tevreden over hoe dat nu functioneert. “Het komt bijna niet meer voor dat een laborant niet weet hoe het werkt en de patiënt alsnog met een cd-rom naar Groningen wordt gestuurd.”

Toch heeft hij nog wel iets op zijn verlanglijstje staan. “We kunnen snel inloggen, dat is goed, maar wat betreft de diagnostische kwaliteit van de beelden valt er nog winst te behalen.” Ook de snelheid mag wat hem betreft beter. “Soms moet je door honderden plaatjes heen scrollen en dan duurt het best lang voordat je een scan goed hebt gezien. Tenslotte moet IHE-XDS ter ondersteuning van de Acute CVA keten nog in een tweetal ziekenhuizen worden uitgerold. Aan deze drie punten wordt op dit moment hard gewerkt.”