Interview Igor Schoonbrood: IHE is veel meer dan XDS

Integrating the Healthcare Enterprise (IHE) is inmiddels een begrip in Nederland en daarbuiten. Echter, maar al te vaak wordt IHE in een woord genoemd met het technische integratieprofiel XDS, Cross-enterprise Document Sharing. Bedoeld om het delen van medische documenten en beelden tussen zorginstellingen mogelijk te maken op een gestandaardiseerde en beveiligde manier. Maar IHE is meer dan XDS. De stichting kent tientallen profielen zoals XDW, Cross-enterprise Document Workflow.

Igor Schoonbrood

Igor Schoonbrood

                                                                                                                                                                                                                                                                          

Igor Schoonbrood is eigenaar/directeur van ITCAdvies. Een bedrijf dat organisaties helpt hun zorgprocessen te verbeteren met behulp van ict-oplossingen. Niet alleen zorginstellingen voorziet Schoonbrood met zijn advies, ook leveranciers van zorg-ict systemen. 

Van de vijftien jaar dat Igor Schoonbrood in de zorg werkt, is hij al zo´n twaalf jaar met IHE bezig. Hij vertelt: ¨In Nederland is de zorg erg gefragmenteerd. Elke zorginstelling heeft zijn eigen beslisbevoegdheden. Bepaalt zelf hoe het zijn processen en systemen inricht. Intern levert dit geen probleem op. Maar we gaan steeds meer naar netwerkorganisaties toe; samenwerkingen met andere zorginstanties. Daarvoor zijn afspraken nodig. Een onafhankelijk stichting als IHE speelt hierin een belangrijke rol met het bieden van een zekere houvast.¨

IHE, XDS en XDW

IHE is (nog) niet bij iedereen bekend. Schoonbrood: ¨De stichting kent veel domeinen, waar met name de techneuten in een zorginstelling mee te maken hebben. Zoals zij die werken in het domein Radiologie. Bestuurders zijn hier slechts deels bij betrokken. Maar nu we steeds meer in netwerken samen werken en dus over de grenzen van de eigen organisatie heen gaan, ligt er ook een grote taak bij bestuurders. Samen dienen zij te bepalen hoe interoperabiliteit in de zorg vorm te geven. En ja, dan komt al snel IHE XDS naar voren.¨

Voor het multidisciplinair delen van medische informatie tussen zorginstellingen speelt de XDS infrastructuur een belangrijke rol aangezien informatie via deze infrastructuur beschikbaar komt op alle aangesloten locaties. In sommige gevallen is het beschikbaar maken van medische informatie voldoende. Zoals bij het delen van radiologische beelden. Maar er zijn ook situaties waarbij meerdere zorginstellingen en zorgverleners gezamenlijk betrokken zijn, zoals bij zorgpaden, ketenzorg, oncologische zorg, cardiologische trajecten of bij een MDO (Multidisciplinair Overleg). 

Vijflagenmodel

Igor Schoonbrood verduidelijkt: ¨Het vijflagenmodel van Nictiz toont dat op alle lagen afspraken gemaakt dienen te worden; van beleid, proces, informatie, applicatie tot op die van infrastructuur. XDS zit op ´slechts´ het infrastructuur/applicatieniveau. Er is een voorziening nodig voor het overdragen en uitwisselen van informatie. XDW, Cross Enterprise Workflow, bevindt zich op de proceslaag. Met behulp van een document zorgt het profiel voor het op een standaard manier delen van procesinformatie tussen diverse zorginstellingen.¨

Een document

Hij vervolgt: ¨Het grote voordeel van XDW is, dat procesinformatie op een gestandaardiseerde manier wordt opgeslagen en toegankelijk is voor elke betrokken zorgorganisatie. Neem een werkproces dat over vijf ziekenhuizen heen loopt. Een kwaliteitsinstituut vraagt om kwaliteitsparameters van dit transmurale proces. Zonder XDW docment moet elk ziekenhuis de procesinformatie in zijn eigen systeem uitlezen. Maken de ziekenhuizen echter gebruik van XDW, dan is de benodigde informatie op één plek gestandaardiseerd beschikbaar voor alle betrokkenen.¨

Ook bij het eerder genoemde MDO speelt XDW een belangrijke rol. Schoonbrood: ¨Zo´n overleg bestaat uit een aantal stappen. Van het aanvragen van het overleg, het plannen, de voorbereiding, het overleg zelf en het afnemen van het resultaat. Maken de betrokken organisaties gebruik van XDW, dan beschikken zij dus over één document waarin bijvoorbeeld de status of de geplande data staan voor elke stap binnen het zorgproces. Alsook staat op een centrale plaats welke documenten per stap gebruikt of gemaakt wordt.¨

Alle lagen 

Samengevat, XDS betreft dus de twee onderste lagen van het Nictiz model. ¨In feite heb je dan nog niets¨, zegt Igor Schoonbrood. ¨Daarom zien we soms ook, dat XDS-projecten moeizaam verlopen. Men heeft het alleen over die twee onderste lagen. Het is uitermate belangrijk ook de andere lagen van het model in te vullen. Dat bleek bijvoorbeeld in een project bij een van mijn klanten. Zij beschikten over XDS, maar gebruikten het zelden bij uitwisseling van gegevens met derden. In het proces was het namelijk veel sneller om bijvoorbeeld beelden op een andere wijze te verzamelen en te delen. Tegelijkertijd met bijvoorbeeld labgegevens. Als informatie op XDS staat, maar men weet niet hoe en wie verwittigd moet worden, dan is men aan het wachten en dit vertraagd het proces. Dus, nogmaals, voor de proceslaag is het gebruik van XDW wenselijk. Maar zelfs dan zijn we er nog niet. Voor interoperabiliteit hebben we ook afspraken op de informatielaag, alsook de beleidslaag nodig: wat willen we met elkaar bereiken? De grootste uitdaging voor elke use case is het beschrijven van al deze lagen. Het duidelijk maken, dat het bij interoperabiliteit niet alleen gaat om techniek.¨

Voor alle duidelijkheid, we praten in dit artikel over processen. Maar die zijn er in allerlei soorten en maten. Vandaar dat er onder XDW een aantal sub profielen zijn uitgewerkt, zoals bijvoorbeeld het Cross-Enterprise Tumor Board Workflow Definition Profile (XTB-WD). Specifiek voor een MDO in de Tumor Board of het Cross-Enterpise Basic EReferral Workflow Definition Profile (XBer-WD) voor verwijzingen. Deze profielen zijn leverancieronafhankelijk, waardoor elke processtap ingevuld kan worden door een andere leverancier.

Lange adem

Het is absoluut een vak om het vijflagenmodel te snappen, zegt Schoonbrood tot slot. Het begrijpen van de zorgvraag en dit vertalen in ICT technologie. Stap voor stap dringt het belang ervan door op de bestuurstafel. Zeker nu minister Bruins heeft aangekondigd de wetgeving hierop aan te passen met een aantal verplichte processen. ¨Het gaat dus de goede kant op, ook al is het een lange adem.¨